राहुल गान्धी नेहा बोरालाई किन यति धेरै महत्त्व दिइरहेका छन्?

नयाँदिल्ली ।  सोमबार दिल्लीका सडकहरूमा राहुल गान्धीसँगै पदयात्रा गरिरहँदा प्रियंका गान्धीको हात समातेर हिँड्ने युवा नेतृ नेहा बोरा मात्र थिइन्।

नेहाले चार महिनाको कडा परिश्रमबाट यो स्थान हासिल गरेकी हुन्। कांग्रेसका विद्यार्थी तथा युवा संगठनका नेताहरूले उनलाई देखेर ईर्ष्या गर्न सक्छन् र आफूले किन यस्तो सफलता पाउन सकिनँ होला भनी सोच्न सक्छन्।सन् २०१५–२०१६ को जवाहरलाल नेहरू विश्वविद्यालय विद्यार्थी सङ्घको निर्वाचनमा, 'कम्युनिस्ट पार्टी अफ इन्डिया (मार्क्सवादी-लेनिनवादी) लिबरेसन' को विद्यार्थी सङ्गठन 'अल इन्डिया स्टुडेन्ट्स एसोसिएसन' को प्रतिनिधित्व गर्दै शेहला रसिद उपाध्यक्षमा निर्वाचित भइन्।

'कम्युनिस्ट पार्टी अफ इन्डिया' को विद्यार्थी सङ्गठन 'अल इन्डिया स्टुडेन्ट्स फेडेरेसन' (AISF) को प्रतिनिधित्व गर्दै कन्हैया कुमार अध्यक्ष पदमा विजयी भए।त्यसबेला कन्हैयासँगै शेहला पनि निकै चर्चित थिइन् र केन्द्रको नरेन्द्र मोदी सरकारको आलोचनामा उनी मुखर थिइन्। पछि शेहलाले (आइसा) छोडिन् र नरेन्द्र मोदी सरकारप्रति सहानुभूति राख्न थालिन्। अर्कोतर्फ, कन्हैया कांग्रेसमा आबद्ध भए।जेएनयूमा कम्युनिस्ट पार्टीहरूसँग आबद्ध विद्यार्थी संगठनका नेताहरू कांग्रेसमा प्रवेश गर्नु कुनै नौलो कुरा होइन, तर शेहला रसिदको यो कदम भने आश्चर्यजनक रह्यो।

यस सन्दर्भमा प्रश्न उठ्छ: नेहा बोराले कस्तो अडान लिनेछिन्? दोस्रो प्रश्न यो हो कि कांग्रेसले नेहा बोरालाई किन यति धेरै महत्त्व दिइरहेको छ? तेस्रो प्रश्न यो हो कि कांग्रेसले आफ्नै पंक्तिबाट नेहा बोरा वा कन्हैया कुमारजस्ता व्यक्तिहरू किन जन्माउन सकेको छैन?

के नेहा कांग्रेसमा सामेल हुनेछिन्?

सीपीआई (एमएल) का पोलिटब्युरो सदस्य तथा नक्सल आन्दोलनका संस्थापक चारु मजुमदारका छोरा अभिजित मजुमदारका अनुसार, नेहा पार्टीभित्र बन्दै गरेको सहमतिका आधारमा वा पार्टीको निर्देशनबमोजिम अघि बढिरहेकी छिन्।

अभिजीत मजुमदार भन्छन्, "पार्टीले नेहाले देखाएको साहसलाई प्रोत्साहन गरिरहेको छ; उनी पार्टीको दायराभन्दा बाहिर गएर काम गरिरहेकी होइनन्। यसमा संलग्न हुने उनी एक्ली व्यक्ति होइनन्। हुन सक्छ, सञ्चारमाध्यमको चर्चाका कारण उनको साहस र दृढताले अहिले सबैभन्दा बढी सार्वजनिक ध्यान आकर्षित गरिरहेको छ।

नेहाले आफू अरूभन्दा फरक भएको दाबी कहिल्यै गरेकी छैनन्। हामी लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा संलग्न छौं, तर यसको अर्थ हामी कम्युनिस्ट होइनौं भन्ने होइन।"अभिजीत मजुमदार भन्छन्, "प्रियंका गान्धीले काँधमा हात राखेर हिँड्दैमा नेहा भोलि नै कांग्रेसमा प्रवेश गरिहाल्छिन् भन्ने होइन। नेहाका सम्बन्धमा पार्टीलाई त्यस्तो कुनै चिन्ता छैन।

विगतको परिप्रेक्ष्यमा हेर्दा यसले छलफलको आधार त प्रदान गर्न सक्ला, तर वर्तमान परिस्थिति भने नितान्त भिन्न छ। नेहाका कुरा सुन्दा उनले आफ्नो प्रचारप्रसार गरिरहेकी छिन् भन्ने आभास कहिल्यै हुँदैन । यस्तो प्रवृत्ति उनीमा पटक्कै छैन। उनी त कम्युनिस्ट परम्पराको विरासतलाई नै अघि बढाइरहेकी छिन्।"सीपीआई (एम) को विद्यार्थी संगठन 'स्टुडेन्ट्स फेडेरेसन अफ इन्डिया' (एसएफआई) की नेतृ दीपसिता धरको पनि बुझाइ छ कि नेहा बोरा कन्हैयाभन्दा यस अर्थमा फरक छिन् कि उनी व्यक्तिवादी छैनन्।

दीपसिता भन्छिन्, "मलाई पक्का विश्वास छ कि नेहा कांग्रेसमा प्रवेश गर्नुको सट्टा कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई नै बलियो बनाउनेछिन्। नेहा कम्युनिस्ट आन्दोलनप्रति प्रतिबद्ध छिन् र म उनलाई कन्हैयाभन्दा निकै फरक दृष्टिकोणले हेर्छु। कम्युनिस्ट नेताहरू सत्ताकै लागि कांग्रेसमा प्रवेश गर्छन् किनभने उनीहरूलाई लाग्छ कि आफू जहाँ छ त्यहीँ बसेर चुनाव जित्न कठिन हुन्छ।"दीपसिता भन्छिन्, "कांग्रेसबाट मेरो अपेक्षा के छ भने, भविष्यमा पनि उसले नेहालाई कांग्रेस सदस्यका रूपमा नभई उनको कम्युनिस्ट अडानकै कारण स्वीकार गर्नेछ।"

अभिजीत मजुमदार भन्छन् कि नेहालाई कन्हैयाको दृष्टिकोणबाट हेर्नु हुँदैन। उनी भन्छन्, "हेर्नुहोस्, कन्हैया र नेहाको कार्यक्षेत्र वा परिवेश (इकोसिस्टम) बिल्कुलै फरक छ। कन्हैयाको लोकप्रियता बढ्दै जाँदा सीपीआईसँगको उनको दूरी पनि बढ्दै गयो। नेहा आफूलाई पार्टीभन्दा माथि ठान्दिनन्। कन्हैयाभन्दा नेहा बढी प्रतिबद्ध छिन्। स्वयं दीपांकरले पनि स्वीकार गरेका छन् कि उनीभन्दा नेहाका अनुयायीहरू बढी छन्। तर यो हाम्रा लागि चिन्ताको विषय होइन, बरु एउटा उपलब्धि हो। नेहाले एक युवा कम्युनिस्टका रूपमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाएकी छिन्। यद्यपि, शेहलाको हकमा भने हामी आफैँलाई प्रश्न गर्छौं-के हामीले उनीमा त्यो प्रतिबद्धता सही ढंगले जगाउन सकेनौँ कि?"