विश्वकप फुटबल : भित्र शाकिराकाे प्रस्तुति, बाहिर वेपत्ता नागरिककाे प्रदर्शन

मेक्सिको सिटी । अड्चालिस टोली सहभागी भएको विश्वकप फुटबलको इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो संस्करण मेक्सिकोको प्रभावशाली जितसँगै सुरु भएको छ । घरेलु समर्थकले खचाखच भरिएको एस्टाडियो एजटेकामा बिहीबार भएको उद्घाटन खेलमा मेक्सिकोले दक्षिण अफ्रिकालाई २–० ले पराजित गर्दै प्रतियोगितामा सुखद सुरुआत गरेको हो । खेलसँगै विश्व फुटबलको महाउत्सव औपचारिक रूपमा प्रारम्भ भएको छ भने आयोजक राष्ट्र मेक्सिकोले उपाधि आकांक्षालाई पनि बलियो सन्देश दिएको छ ।

मेक्सिकोका लागि जुलियन क्विनोन्सले खेलको नवौँ मिनेटमै विश्वकपको पहिलो गोल गर्दै घरेलु टोलीलाई अग्रता दिलाए । त्यसपछि अनुभवी ३५ वर्षीय स्ट्राइकर राउल जिमेनेजले दोस्रो गोल थप्दै टोलीको जित सुनिश्चित गरे । तीन फरक विश्वकप संस्करणका खेल आयोजना गर्ने विश्वकै पहिलो रङ्गशाला बनेको एजटेकामा घरेलु समर्थकहरूले टोलीको प्रदर्शनलाई उत्साहपूर्वक स्वागत गरेका थिए ।

प्रतिस्पर्धात्मक र तनावपूर्ण बनेको खेलमा तीन खेलाडी रातो कार्ड खाँदै मैदानबाट बाहिरिन पुगे । दक्षिण अफ्रिकाका स्फेफेलो सिथोले गोल गर्ने स्पष्ट अवसर रोकेका कारण रातो कार्ड पाएपछि टोली दबाबमा परेको थियो । त्यसअघि उनले थेम्बा ज्वानेलाई थप्पड हानेको घटनाले पनि विवाद निम्त्याएको थियो । मेक्सिकोका सेजर मोन्टेस पनि ढिलो फाउलका कारण मैदान छाड्न बाध्य भए।  समग्रमा खेल शारीरिक सङ्घर्ष र तीव्र प्रतिस्पर्धाले भरिएको थियो ।

जितपछि मेक्सिकोका प्रशिक्षक जेभियर अगुइरेले विश्वकप उद्घाटन खेलको दबाब आफ्ना खेलाडीहरूमा स्पष्ट देखिएको बताए । उनका अनुसार खेलअघि केही खेलाडी अत्यधिक तनावमा थिए र सामान्य अवस्थामा नदेखिने शारीरिक समस्या समेत देखिएको थियो । यद्यपि प्रारम्भिक दबाब पार गरेपछि टोलीले खेलमाथि नियन्त्रण कायम राख्न सफल भएको उनको भनाइ थियो ।

मेक्सिको, संयुक्त राज्य अमेरिका र क्यानाडाले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको यो विश्वकप करिब छ सातासम्म सञ्चालन हुनेछ । जुलाई १९ मा न्युजर्सीमा हुने फाइनलसँगै प्रतियोगिता सम्पन्न हुनेछ । यसपटक पहिलो पटक ४८ टोली सहभागी भएकाले प्रतियोगिताको आकार र अवधि दुवै अघिल्ला संस्करणभन्दा ठूलो बनेका छन् ।

उद्घाटन खेलअघि आयोजित सांस्कृतिक कार्यक्रममा कोलम्बियाकी चर्चित गायिका शाकिरा र नाइजेरियाली कलाकार बर्ना ब्वाईले प्रतियोगिताको आधिकारिक गीत ‘दाइ दाई’ प्रस्तुत गरे । इटालीका चर्चित टेनर एन्ड्रिया बोसेलीले पनि प्रस्तुति दिएर उद्घाटन समारोहलाई भव्यता प्रदान गरे ।

रङ्गशालाभित्र उत्सवमय वातावरण रहे पनि बाहिर भने केही तनावपूर्ण दृश्य देखिए । शिक्षकहरूको समूह, बेपत्ता नागरिकका परिवारजन तथा विद्यार्थी अभियन्ताहरूले रङ्गशालाबाहिर प्रदर्शन गरेका थिए । मेक्सिकोले पहिलो गोल गरेलगत्तै केही प्रदर्शनकारीहरूले सुरक्षात्मक अवरोध तोड्ने प्रयास गर्दा प्रहरीसँग झडप भएको थियो । भारी सुरक्षाबीच अवस्था नियन्त्रणमा लिइएको जनाइएको छ ।

मध्य मेक्सिको सिटीस्थित फ्यान जोनमा पनि दशौँ हजार समर्थक खेल हेर्न भेला भएका थिए । विशाल स्क्रिनमार्फत खेल प्रसारण गरिएको थियो भने अमेरिकाको लस एन्जलसस्थित मेक्सिकन समुदायले समेत उत्साहपूर्वक खेल पछ्याएको देखिएको थियो । उद्घाटन दिनको दोस्रो खेलमा दक्षिण कोरिया र चेक गणतन्त्र ग्वाडलाजारामा प्रतिस्पर्धा गर्ने तालिका छ ।

प्रतियोगिता सुरु भएसँगै मैदानबाहिरका विवादहरू पनि चर्चामा रहेका छन् । विशेषगरी टिकट मूल्य अत्यधिक महँगो भएको भन्दै फिफामाथि आलोचना भइरहेको छ । कतिपय टिकटको मूल्य ३० हजार अमेरिकी डलरसम्म पुगेको भन्दै आलोचना भएपछि फिफाले सीमित सङ्ख्यामा ६० डलरका टिकट उपलब्ध गराएको जनाएको छ । फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले औसत टिकट मूल्य ५०० डलरभन्दा कम रहेको उल्लेख गर्दै मूल्य निर्धारण उचित भएको दाबी गर्नुभयो ।

अमेरिकी आप्रवासन नीतिका कारण पनि प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि विवाद उत्पन्न भएको थियो । सोमाली मूलका विश्वकप रेफ्री ओमार आर्टनलाई अमेरिकामा प्रवेश गर्न नदिइएको घटनाले व्यापक चर्चा पाएको थियो । अमेरिकी अधिकारीहरूले उनलाई आतङ्कवादी सङ्गठनका सन्दिग्ध सदस्यहरूसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूसँग जोडिएको भन्दै प्रवेश अस्वीकार गरिएको बताएका थिए । यद्यपि युरोपेली फुटबल महासङ्घ युइएफएले उनलाई आगामी अगस्टमा पेरिस सेन्ट–जर्मेन र एस्टन भिल्लाबीच हुने युरोपियन सुपर कपको रेफ्रीका रूपमा चयन गरेको घोषणा गरेको छ ।

इरान र अमेरिकाबीच जारी सैन्य तनावका बीच इरानी राष्ट्रिय टोलीको विश्वकप सहभागिताले पनि विशेष ध्यान तानेको छ । इन्फ्यान्टिनोले कठिन राजनीतिक परिस्थितिका बाबजुद इरानलाई प्रतियोगितामा सहभागी गराउन सफल हुनु फिफाको उपलब्धि भएको बताए । इरानी टोली बिहीबार मेक्सिकोस्थित आफ्नो आधार शिविरमा अभ्यासका क्रममा सञ्चारकर्मीमाझ देखिएको थियो ।

यस्तै, इबोला प्रकोपबाट प्रभावित कङ्गो लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको टोलीलाई पनि अमेरिकामा प्रवेश अनुमति दिइएको छ । टोलीका सदस्य तथा इङ्लिस क्लब वेस्ट ह्यामका खेलाडी आरोन वान–बिसाकाले टोलीले अध्यागमन प्रक्रियामा कुनै समस्या भोग्न नपरेको जानकारी दिए । अमेरिकी अधिकारीहरूले टोलीलाई अमेरिका प्रवेशअघि २१ दिनको क्वारेन्टिन अवधि पूरा गर्नुपर्ने सर्त राखेका थिए ।

विश्वकपको उपाधि दाबेदार टोलीहरूमा स्पेन, फ्रान्स र इङ्ल्यान्डलाई प्रमुख रूपमा हेरिएको छ । यता साविक विजेता अर्जेन्टिनाले ३८ वर्षीय कप्तान लियोनेल मेस्सीको नेतृत्वमा पुनः उपाधि रक्षा गर्ने लक्ष्यसहित प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको छ । मेक्सिकोको विजयी सुरुआतसँगै अब विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो महाउत्सवले आगामी हप्ताहरूमा थप रोमाञ्चक मोड लिने अपेक्षा गरिएको छ ।