- भदौ ०२, २०८१
१० वर्षीया किरण आइसक्रिमको खोजीमा वर्षाको समयमा आफ्नो घरबाट निस्किइन्।
त्यसबेला किरणले आइसक्रिम भेट्टाइन्, तर उनको बाल्यकाल र उनका आमाबाबु उनीबाट धेरै टाढा थिए।
किरण पाकिस्तानको पञ्जाब प्रान्तको कसुर जिल्लाको एउटा सानो गाउँकी बासिन्दा हुन्।
उनले आफ्नो जीवनका धेरै वसन्तहरू आफ्ना आमाबाबु, दाजुभाइ दिदीबहिनी र आफन्तहरूबाट टाढा कराँचीको एधी सेन्टरमा बिताएका छन्।
किरणका आमाबाबु र दाजुभाइ दिदीबहिनीहरूलाई खोज्न धेरै प्रयास गरे, तर कुनै उपलब्धि भएन।
उनका आमाबाबु र दाजुभाइ दिदीबहिनीले पनि किरण फर्कने आशा गुमाइसकेका थिए।
तर यो निराशा खुशीमा परिणत भयो जब १७ वर्षपछि पञ्जाब प्रहरीको सेफ सिटी प्रोजेक्ट अन्तर्गत काम गर्ने मानिसहरूले किरणको बारेमा सुराग पाए।
किरणले आफ्ना आमाबाबुलाई कसरी भेटिन् ?
किरणका बुबा अब्दुल मजीद र परिवारका अन्य सदस्यहरूले यस विषयमा छलफल गरेनन्, तर परिवारका एक वृद्ध नातेदार असद मुनिरले धेरै जानकारी दिए।
असद मुनीर किरणका मामा हुन् र कसुर जिल्लाको बागरी गाउँका बासिन्दा।
उनी भन्छन्, ‘१७ वर्ष पहिले, जब किरण केवल १० वर्षकी थिइन्, उनी इस्लामाबादको जी १० क्षेत्रमा मेरी बहिनी वा उनकी काकीको घरमा बस्थिन्। घरको ठीक अगाडि जी १० सेन्टर छ, जहाँ उनी आइसक्रिम किन्न गएकी थिइन्। यो २००८ को कुरा हो। त्यतिबेला ठूलो पानी परिरहेको थियो।’
असद मुनिरले भने जब किरण लामो समयसम्म घर फर्किइनन्, उनीहरूले उनलाई खोजे तर उनी फेला परिनन्।
‘त्यसबेला, उनीहरूले जताततै र हरेक कुनामा खोजे, तर किरण कतै भेटिइनन्।’
किरण भन्छिन् ‘उनी आइसक्रिम किन्न घरबाट निस्केकी थिइन्, तर भारी वर्षाका कारण बाटो बिराएकी थिइन्।’
उनका अनुसार, उनी आफ्नो घर खोज्दै लामो समयसम्म सडकमा घुमिन् तर जब उनले आफ्नो घर फेला पार्न सकिनन्, कसैले उनलाई इस्लामाबादको एधी सेन्टरमा लग्यो।
किरणले भनिन्, ‘पहिले मलाई इस्लामाबादको एधी सेन्टरमा राखिएको थियो तर केही समयपछि बिल्कीस एधीले मलाई कराँचीको एधी सेन्टरमा लगिन् र म त्यहाँ १७ वर्ष बसें।’
कराँचीस्थित एधी सेन्टरकी शबाना फैसलले भनिन् ‘किरण १७ वर्षअघि इस्लामाबादस्थित एधी सेन्टरमा आएकी थिइन्। उनका अनुसार कसैले उनलाई त्यहाँ छोडेर गएको थियो र सायद उनले बाटो बिराएकी थिइन्।
उनी भन्छिन्, ‘केही समय इस्लामाबादको एधी सेन्टरमा बसिन्। यस समयमा, बिल्कीस एधी इस्लामाबाद एधी सेन्टरमा गइन्, जहाँ उनले किरणलाई ठीक नभएको देखिन्, त्यसैले उनले उनलाई कराँचीको एधी सेन्टरमा लगिन्।’
शबाना फैसलका अनुसार केही समय अघि पञ्जाब प्रहरीको सेफ सिटी प्रोजेक्टसँग सम्बन्धित ‘मेरा प्यारा’ को टोली कराँचीको एधी सेन्टरमा गएको थियो, जसले किरणको अन्तर्वार्ता लिएको थियो र उनका आफन्तहरूलाई खोज्ने काम गरेको थियो।
किरणको अन्तर्वार्ताले घर खोज्न मद्दत ग-यो
सिद्रा इकराम लाहोरमा ‘मेरा प्यारा’ कार्यक्रममा एक वरिष्ठ प्रहरी सञ्चार अधिकारी हुन्।
उनी भन्छिन् ‘मेरा प्यारा’ परियोजना पञ्जाब प्रहरीको सुरक्षित शहर कार्यक्रम अन्तर्गत सुरु गरिएको हो, जसको उद्देश्य हराएका बालबालिकालाई उनीहरूका आफन्तहरूसँग पुनर्मिलन गराउनु हो।
यो परियोजना एक वर्ष अघि सुरु गरिएको थियो। उनले यस परियोजना अन्तर्गत हालसम्म ५१,००० बालबालिकालाई उनीहरूका अभिभावकसँग पुनर्मिलन गराइएको दाबी गरे।
सिद्रा इकरामले भने ‘डिजिटल माध्यमहरू बाहेक, यस उद्देश्यका लागि प्रहरी स्रोतहरू पनि प्रयोग गरिन्छ।’उनले भने, ‘हाम्रा टोलीहरूले त्यागिएका बालबालिकाहरूलाई राखिने विभिन्न संस्थाहरूमा रहेका बालबालिकाहरूसँग अन्तर्वार्ता लिन्छन् र त्यसपछि त्यो अन्तर्वार्ताबाट प्राप्त जानकारीको सहयोगमा बालबालिकाका आफन्तहरूको खोजी गरिन्छ।’
सिद्रा इकरामले भनिन्, ‘हाम्रो एउटा टोलीले कराँचीमा एधी सेन्टरको भ्रमण ग¥यो, जहाँ किरणसँगै अन्य असहाय व्यक्तिहरूको पनि अन्तर्वार्ता लिइयो र जानकारी सङ्कलन गरियो।’
किरणलाई धेरै याद थिएन। उनी मूल रूपमा कसुर जिल्लाकी थिइन्। उनी इस्लामाबादमा आफन्तहरूसँग बस्दै आएकी थिइन्।
सिद्रा इकरामले भनिन् ‘किरणलाई उनको बुबाको नाम अब्दुल मजीद र उनको गाउँको नाम पनि याद थियो।’
उनी भन्छिन् ‘हामीले यो जानकारी हाम्रो कसुर कार्यालयमा पु-यायौं र किरणका आफन्तहरूलाई पत्ता लगाउन मद्दत गर्न अनुरोध गर्यौं।’
कसुरका प्रहरी सञ्चार अधिकारी मुबाश्शिर फय्याज भन्छन् ‘जब किरणको जानकारी उनलाई पुग्यो, त्यसमा गाउँको नाम र बुबाको नाम समावेश थियो, जुन उपयोगी साबित भयो।’
एक दिन भित्र हाम्रा आमाबाबुलाई फेला पार्न सफल भयौं
मुबाश्शिर फय्याज भन्छन्, ‘पहिले हामीले क्षेत्रका नम्बरदार र अन्य पुराना व्यक्तिहरूलाई सम्पर्क गर्यौं। जब हामीले अब्दुल मजीदको बारेमा सोधपुछ गर्यौं, हामीले थाहा पायौं कि त्यहाँ धेरै अब्दुल मजीदहरू थिए।’
उनले भने ‘अब अब्दुल मजिद नाम गरेका यति धेरै मानिसहरूलाई सम्पर्क गर्न सम्भव थिएन।’
केही अवस्थामा, प्रहरी चौकी र प्रहरी चौकीका अनुभवी प्रहरी अधिकारीहरू र हवल्दारहरू पनि धेरै सहयोगी साबित हुन्छन्।
उनका अनुसार, यस घटनामा प्रहरीले चौकीका पुराना अधिकारीहरूलाई सम्पर्क गर्दा, उनीहरूमध्ये एक जनाले हामीलाई केही वर्षअघि किरण नामकी केटी हराएको र उनको धेरै खोजी गरिएको जानकारी दिए।
मुबाश्शिर फय्याज भन्छन् कि अधिकारीले यस सम्बन्धमा आफुलाई उजुरी पनि दर्ता गरिएको बताए।
उनी भन्छन् ‘ति अधिकारीले हामीलाई किरणको क्षेत्रमा पुग्न मद्दत ग¥यो, जहाँ हामीले मस्जिदहरूमा घोषणा ग-यौं। हामीले त्यहाँका वृद्धवृद्धाहरूलाई भेट्यौं। त्यहाँबाट हामीले थाहा पायौं कि अब्दुल मजिदकी छोरी १७ वर्षअघि हराएकी थिइन्।’
उनले भने, ‘दिनभरिको कडा परिश्रमको फल मिल्यो र हामी अब्दुल मजिदको नजिक थियौं। जब हामी उनको क्षेत्रमा पुग्यौं, त्यहाँ धेरै मानिसहरूले किरण बेपत्ता भएको सम्झे र हामीलाई अब्दुल मजिदको घरमा लगे।’
बुबाको आँसु सुकेको थिएन
मुबाश्शिर फय्याजका अनुसार अब्दुल मजीदले आफ्नी छोरीका तस्बिरहरू देखाए, जसमा बाल्यकालका तस्बिरहरू पनि समावेश थिए।
परिवारको सामुहिक फारम बी पनि देखाए। जसमा किरणको आवश्यक जानकारी थियो।
फारम बीलाई पाकिस्तानमा बाल दर्ता प्रमाणपत्र पनि भनिन्छ।
त्यसपछि अब्दुल मजिद किरणका बुबा हुन् भन्ने कुरामा कुनै शंका भएन। भिडियो कल गरियो, जहाँ बुबा, छोरी र अन्य आफन्तहरूले किरणसँग कुरा गरे, र त्यसपछि उनीहरू कराँचीतिर लागे।
यहाँ, सबै कानुनी औपचारिकताहरू पछि, किरणलाई उनको बुबालाई सुम्पियो र उनी नोभेम्बर २५ मा आफ्नो घर फर्किइन्।
किरणका काका, असद मुनिर, आफ्नी भान्जी बेपत्ता भएको बारेमा कुरा गर्दै भन्छन्, ‘किरण अब्दुल मजिदकी जेठी छोरी हुन्। उनका अहिले किरणसहित पाँच सन्तान छन्।
उनीहरूका अहिले पाँच सन्तान छन्, जसमा किरण पनि पर्छन्। तर उनी हराएको दिनदेखि, मैले अब्दुल मजिदको आँखामा सधैं आँसु देखेको छु।
उनका अनुसार, “जब उनी आफ्नी छोरीको बारेमा कुरा गर्थे, उनी सधैं सोच्थे कि उनी जीवित छिन् कि छैनिन्। उनी सधैं उनको अवस्थाको बारेमा कुरा गर्थे।
उनले भने ‘आफ्नी छोरी बेपत्ता भएको शोकले उनलाई समयभन्दा पहिले नै बूढो बनाएको थियो।
उनले भने, ‘जब अब्दुल मजिदले आफ्नी छोरीलाई चिने, उनले पहिले मलाई भने र मैले देखें कि पहिले उनको आँखामा दुःखको आँसु थियो र अहिले खुशीको आँसु छ।’
स्थानीय सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गर्दै किरणले आफ्ना बुबा र दाजुभाइ दिदीबहिनीसँग पुनर्मिलन हुन पाउँदा खुसी लागेको बताइन्। उनले खाना पकाउने, सिलाई गर्ने प्रविधि र शिक्षा सिकेर एधी केन्द्रबाट घर फर्किएको बताइन्।
एनले भनिन्, “सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने कठिन समयमा उनले मलाई अगाडि बढ्न प्रोत्साहित गरे र मेरो मनोबल बढाए।
बीबीसीबाट
टिप्पणीहरू: